Witamina A i karotenoidy w walce z nowotworem

Żywienie w chorobach

Coraz większą uwagę zwraca się na wpływ sposobu żywienia na powstanie, profilaktykę i leczenie różnego rodzaju nowotworów. Zarówno w profilaktyce choroby nowotworowej, jak i w trakcie jej leczenia odpowiednio zbilansowana dieta będzie odgrywała znaczącą rolę. Jednymi z najważniejszych w walce z choroba nowotworową substancjami są antyoksydanty. Działanie antyoksydacyjne możemy przypisać zarówno witaminom, jak i składnikom mineralnym zawartym w żywności. Jednym z takich składników jest witamina A oraz jej prowitamina czyli karotenoidy.

Karotenoidy są substancjami nadającymi roślinom, a także zwierzętom barwę od żółtej do czerwonej. Około 60 z nich jest obecnych w codziennej diecie człowieka. Są one prekursorem witaminy A. Witamina A jest związkiem, który w organizmie zwierząt gromadzi się głównie w wątrobie oraz tkance tłuszczowej. W diecie dostarczana jest ona w warzywach i owocach będących źródłem karotenoidów, z których część wykazuje charakter prowitaminy A. Dzięki zdolnościom wygaszania aktywnego tlenu karotenoidy oraz (ponieważ zawierają tlen w swojej cząsteczce) wykazują działanie przeciwnowotworowe.

Poprzez właściwości antyoksydacyjne witamina A wpływa na wzrost i różnicowanie komórek nabłonków, zapobiegając ich transformacji nowotworowej. Dzięki tej właściwości witamina ta wykazuje działanie prewencyjne oraz hamujące na nowotwory takie jak:
• jamy nosowo-gardłowej,
• przełyku,
• jelit,
• dróg oddechowych,
• pęcherza moczowego,

A więc niedostateczne spożycie witaminy A może powodować wzrost ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej.
W badaniu prowadzonym w Chinach wśród ok. 30 000 osób należących do grupy zwiększonego ryzyka występowania raka przełyku i żołądka wykazały, iż najkorzystniejsze efekty uzyskiwane są w przypadku przyjmowania witaminy A w połączeniu z innymi witaminami, a także pierwiastkami śladowymi wykazującymi właściwości antyoksydacyjne. Okazuje się, że najniższa śmiertelność w badanych nowotworach wystąpiła u osób stosujących jednocześnie witaminę A, E, β-karoten oraz selen.
Chemoprewencyjne działanie wykazano także w przypadku fenretinidu będącego syntetycznie uzyskaną pochodną witaminy A. Ponadto substancja ta redukuje o połowę ryzyko powtórnego zachorowania na nowotwór piersi u kobiet w wieku premenopauzalnym, pozytywne właściwości wykazuje także w przypadku nowotworu jajnika.

Likopen będący najsilniejszym antyoksydantem wśród karotenoidów, który znajdziemy w pomidorach i jego przetworach również wykazuje właściwości przeciwnowotworowe. Jego wysokie stężenie we krwi wpływa na zmniejszenie ryzyka wystąpienia nowotworów przewodu pokarmowego, prostaty oraz szyjki macicy. Warto pamiętać, że związek ten jest lepiej przyswajany przez organizm z produktów przetworzonych niż surowych. Czyli postawmy w diecie na domowy kechup, koncentrat pomidorowy, sosy pomidorowe itp.
Pamiętajmy również, iż suplementy diety zawierają często syntetyczne odpowiedniki witamin, które wchłaniane są w niewielkich ilościach. Dlatego właśnie większą uwagę należy przykładać do racjonalnego odżywiania, które pomoże zapewnić organizmowi odpowiednią podaż składników odżywczych, w tym witamin.

 

autor: Paulina Gryz-Ryczywolska

 

Facebook Pinterest Instagram e-mail
Powrót