FODMAP węglowodany odpowiedzialne za objawy zespołu jelita nadwrażliwego

Żywienie w chorobach

Coraz więcej osób uskarża się na dolegliwości z przewodu pokarmowego. A to dokuczają nam wzdęcia, zaparcia, a to bóle brzucha, jakbyśmy zaciskali pas. Objawy te bardzo często świadczą o czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego np. zespole jelita nadwrażliwego (IBS). O zespole jelita nadwrażliwego możesz przeczytać tu. Okazuje się, że są pewne węglowodany, które mogą być odpowiedzialne za te dolegliwości – mowa o tzw. FODMAP.


Co to jest FODMAP


FODMAP bierze się od słów: fermentableoligosaccharides, disaccharides, monosaccharides, and polyols czyli fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i alkohole wielowodorotlenowe. Skomplikowane nazwy, ale tak naprawdę stanowią one oporne na trawienie węglowodany, o małym stopniu wchłaniania w przewodzie pokarmowym, które ulegają szybkiej fermentacji w świetle jelita.

W umiarkowanych ilościach związki te są pożądane w diecie, gdyż pełnią ważną role fizjologiczną:

 

  • działają jako naturalny środek przeczyszczający,
  • regulują rytm wypróżnień,
  • są źródłem krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które uczestniczą w procesie wchłaniania, motoryce oraz odpowiadają za nabłonek jelita grubego.

Do grupy FODMAP należą:

1. FRUKTOZA


Fruktoza jest najważniejszym monosacharydem należącym do FODMAP. Bogatym jej źródłem są owoce i niektóre warzywa, ale również sacharoza (czyli cukier), miód oraz syrop fruktozowy. Zbyt duża ilość fruktozy w diecie może prowadzić do wystąpienia klinicznych objawów nietolerancji. Niestrawiona fruktoza wywołuje biegunkę i ulega szybkiej fermentacji. O stopniu wchłaniania fruktozy w dużej mierze decyduje odpowiedni stosunek między fruktozą a glukozą. Fruktoza w nadmiarze w stosunku do glukozy wchłania się niewielkich ilościach.

Produkty z nadmiarem fruktozy w stosunku do glukozy to:

  • świeże jabłka, gruszki, śliwki, mango, arbuz
  • suszone owoce
  • owoce w syropie
  • syrop kukurydziany,
  • miód

2. LAKTOZA


Laktoza to dwucukier składający się z glukozy i galaktozy występujący jedynie w mleku i jego przetworach.  Wchłanianie tego cukru jest możliwe po jego uprzednim rozłożeniu do cukrów prostych. Za tą reakcje odpowiada enzym laktaza. Aktywność laktazy może się przez całe życie utrzymywać na stałym poziomie lub ulegać stopniowej redukcji z wiekiem. Nietolerancja laktozy występuje u osób, u których aktywność enzymu laktazy jest niewystarczająca do całkowitej hydrolizy laktazy w jelicie cienkim.

Źródło:

  • mleko wszystkich ssaków
  • jogurty
  • sery
  • lody

3. OLIGOSACHARYDY czyli GALAKTOOLIGOSACHARYDY oraz FRUKTOOLIGOSACHARYDY

Są to związki zbudowane z 2-10 cukrów prostych. Poszczególne oligosacharydy różnią się podatnością na działanie enzymów, a co za tym idzie stopniem wchłaniania w jelicie. Zarówno galaktoligosacharydy (GOS) jak i fruktooligosacharydy (FOS) nie są rozkładane ponieważ człowiek w swoim przewodzie pokarmowym nie posiada odpowiednich enzymów. Niestrawione oligosacharydy stanowią substrat dla enzymów bakterii jelitowych.

Źródło:

  • brzoskwinie, arbuz
  • karczochy, cebula, czosnek
  • suche nasiona roślin strączkowych: fasola, soczewica
  • żyto, pszenica, jęczmień,
  • inulina

4. ALKOHOLE WIELOWODOROTLENOWE (POLIOLE)


Alkohole wielowodorotlenowe to np. sorbitol, laktitol czy ksylitom. Występują one w owocach i warzywach, natomiast w przemyśle spożywczym mają zastosowanie jako słodziki. Ok. 70% ilości spożytych polioli nie wchłania się w jelicie cienkim.

Źródło:

  • jabłka, gruszki, morele, nektarynki, śliwki,
  • porzeczki
  • soki owocowe

 

autor: Paulina Gryz-Ryczywolska

 

Facebook Pinterest Instagram e-mail
Powrót