Aktywność fizyczna w walce z insulinoopornością

Żywienie w chorobach

Insulinooporność to zaburzenie metaboliczne, w którym dochodzi do obniżenia wrażliwości organizmu na działanie insuliny, pomimo jej prawidłowego, a nawet podwyższonego stężenia we krwi. Nieprawidłowa odpowiedź komórek na działanie tak ważnego hormonu jakim jest insulina, skutkuje upośledzeniem metabolizmu przede wszystkim węglowodanów, ale również tłuszczów i białek, co uniemożliwia ich wykorzystanie w procesach pozyskiwania energii, syntezy cząsteczek budulcowych czy związków biologicznie aktywnych, takich jak hormony i enzymy.


Do czego prowadzi insulinooporność?


Za insulinooporność odpowiedzialne są głównie komórki mięśni szkieletowych, tłuszczowe oraz wątroby. Objawem niewłaściwej reakcji tych narządów na insulinę jest upośledzenie pobierania i wykorzystania glukozy przez mięśnie. Natomiast nieprawidłowa reakcja komórek wątroby na insulinę powoduje zmiany w metabolizmie węglowodanów i lipidów, w efekcie których są one w większych ilościach uwalniane do krwi. Wszystko to prowadzi do  zmniejsza się tkankowego zużycia glukozy i tłuszczów w komórkach, podczas gdy równolegle zwiększa się ilość tych związków we krwi. Taka sytuacja jest dla organizmu niebezpieczna i prowadzi do: hiperglikemii, hiperinsulinemii i hiperlipidemii.


Skąd się bierze insulinooporność?


Uważa się, że wrażliwość komórek na insulinę warunkowana jest w 50% przez czynniki genetyczne, na które nie mamy wpływu. Jednak pozostałe 50% to czynniki środowiskowe, takie jak niewłaściwa dieta, nadmiar masy ciała i brak aktywności fizycznej.
Do najważniejszych czynników żywieniowych, które mogą sprzyjać rozwojowi insulinooporności należą:

  • nieregularne spożywanie posiłków,
  • niedostateczne spożycie błonnika,
  • nadmierne spożycie tłuszczu głównie tłuszczów nasyconych,
  • nadmierne spożycie potraw smażonych,
  • nadmierne spożycie napojów słodzonych i słodyczy,
  • nadmierne spożycie alkoholu.

Aktywność fizyczna a insulinooporność


Dobrą wiadomością jest fakt, że z insulino opornością można walczyć i jej przeciwdziałać. Wystarczy wprowadzić odpowiednią dietę opartą o zasadach wyboru produktów spożywczych i posiłków na podstawie niskiego indeksu i ładunku glikemicznego, obniżyć masę ciała. Jednym z ważniejszych czynników regulujących metabolizm węglowodanów w organizmie jest również wprowadzenie aktywności fizycznej.
Wykazano, że niezależnie od intensywności i czasu trwania wysiłku fizycznego jego wykonanie w głównej mierze uzależnione jest od zasobów węglowodanowych organizmu. Podczas pracy komórki mięśni korzystają z glukozy zmagazynowanej w ich wnętrzu oraz  glukozy dopływającej do mięśni z wątroby. Z uwagi na duże zapotrzebowanie mięśni na energię pochodzącą z węglowodanów, to one w właśnie w ogromnym stopniu decydują o stężeniu glukozy we krwi, a tym samym o wielkości produkcji insuliny w organizmie.
W licznych badaniach udowodniono, że regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych powoduje obniżenie stężenia glukozy we krwi oraz poprawę wrażliwości komórek na insulinę. Fakt ten w główniej mierze wiąże się z korzystnym wpływem aktywności fizycznej na redukcję masy ciała. Zmniejszenie masy ciała, a zwłaszcza ilości trzewnej tkanki tłuszczowej, sprzyja poprawie tolerancji glukozy. Efekt ten jest spowodowany spadkiem wydzielania insuliny przez trzustkę wywołanym ćwiczeniami.
Ważnym mechanizmem jest również poprawa unaczynienia włókien mięśniowych, do której dochodzi w czasie regularnych treningów wytrzymałościowych. Dzięki temu komórki mają łatwiejszy dostęp do hormonu, co pozwala im sprawniej pobierać glukozę z krwi.


Która aktywność najlepiej pomoże w walce z insulinoopornością?


Niemal każdy wysiłek obniża stężenie insuliny we krwi. Wyjątek stanowi wysiłek krótkotrwały o małej intensywności. Spadek insuliny obserwuje się podczas wysiłków o umiarkowanej intensywności, wysiłków submaksymalnych oraz po wysiłkach siłowych. Okazuje się,że największe znaczenie dla spadku insuliny i uwrażliwiania tkanek ma czas trwania wysiłku a nie jego intensywność. Zwiększanie intensywności wysiłku powyżej umiarkowanej jedynie w niewielkim stopniu przyczynia się do zwiększenia redukcji stężeń insuliny we krwi, przy tym samym czasie trwania wysiłku.
Przyjmuje się, że szczególnie ważne w zapobieganiu i leczeniu insulinooporności są wysiłki o charakterze tlenowym (aerobowym), a więc spacery, pływanie, marszobieg, bieganie czy jazda na rowerze.Jest to rodzaj aktywności,który nie wymaga specjalnego sprzętu czy też licznych godzin z trenerem, a więc jest ogólnodostępny.
Czas takiej aktywności nie powinien być krótszy niż 30 min.

Pamiętajmy natomiast, że przy długich aktywnościach należy zadbać o uzupełnienie węglowodanów.
 

autor: Paulina Gryz-Ryczywolska

Facebook Pinterest Instagram e-mail
Powrót